Thứ Năm, 12 tháng 6, 1975

Gạch ngói Đại Thanh

Từ trước... 

Xí nghiệp gạch ngói Đại Thanh gợi lên nhiều cảm nghĩ tốt đẹp. Như vậy, nghề "thợ phơ" cồ truyền chuyên bán lưng cho trời, bán mặt cho lửa đang chuyền thành loại nghề quang vinh mà nỗi vất vả thông còn là định mệnh.

Đây đó là xe, là máy. Máy kéo, máy ủi cằn mần chuyền đất đến tận nơi chế biến. Đắt đi theo băng chuyền. Máy nhào, máy ép đùn biến đất thành những viên ga-lét mịn màng. Rồi máy dập gạch lá nem, máy dập ngói bò, máy dập ngói năm mặt giúp cho hòn đất hóa thân thành viên gạch, viên ngói. Đường goòng, xe goòng giúp cho công việc vận chuyền đỡ nặng nhọc. Giá phơi, hầm sấy làm 'cho người đỡ bị động với thời tiết. Một dây chuyền sản xuất có nhiều sáng tạo mở ra triền vọng lớn : nghề làm gạch ngói có cơ tiến nhanh lên sản xuất lớn, có thề cơ giới hóa từ khâu đầu đến khâu cuối.

Đối với người làm gạch ngói, cũng không phải cứ kéo dài mãi tình trạng phụ thuộc vào trời nắng hay mưa. Với đủ kiểu phơi sấy, dự trữ gạch ngói mộc như ở đây, người ta có thề làm gạch ngói quanh năm, ngay cả trong mùa mưa bão.

Việc trang bị máy chưa ở trinh độ cao, chưa đồng bộ. Một sổ việc còn làm theo lối thù công. Nhưng xí nghiệp Đại Thanh biết tổ chức sản xuất. Từ việc tạo điều kiện cho người thợ đạt năng suất cao, có thêm thu nhập, đến việc thu xếp cho đường vào của đất sao cho tiện và gằn đều có sự tính toán, suy nghĩ. Xí nghiệp đã làm việc theo định mức, hưởng lương theo sản phầm. Kỹ thuật được coi trọng. Việc nâng cao chất lượng sản phầm được coi là một cách tốt đề tăng sản lượng, hạ giá thành. Bao khầu hiệu, nhiều cuộc họp luôn nhắc nhở người thợ thao tác đúng quy trình. Việc kiềm tra chất lựợng được làm từ khâu phân tích chất đất đến khâu thu nhận sản phẩm.

Xí nghiệp chú ý nâng cao dần ý thức làm chủ của công nhân. Hợp đồng tập thề không làm chiếu lệ rnà là dịp đề mọi người chung tay góp sức khắc phục khó khăn, tạo sản lượng và chất lượng cao. Các cuộc họp công nhân, viên chức được triệu tập đều đặn, là nơi nảy sinh ra nhiều ý kiến yêu cầu đổi mới lối làm ăn, sao cho có khí thế và sáng tạo. Nhiều sáng kiến hợp lý hóa sản xuất, cải tiến kỹ thuật không chỉ làm đạp thêm viên
ngói Đại Thanh mà còn làm lợi cho cả ngành. Cũng như cung cách quàn lý ở xí nghiệp này có thề giúp ích cho các xí nghiệp bạn đến nghiên cứu, rút kinh nghiệm.

Ở đây có cá ý thức làm chủ lẫn điều kiẹn và năng lực làm chủ.

Do đó, chín năm liền nhà máy hoàn thành vượt mức kế hoạch. Năm nay, sản lượng tăng hơn 20% so với năm ngoái: mặc dù đầu năm nay có nhiều ngày mưa dầm dề, nhà máy có thề nói trước là
sẽ hoàn thành kế hoạch. Và đặc biệt là giá trị tồng sản lượng năm sau tăng nhiều hơn năm trước. Năm 1974 so với năm 1966 tăng 3,1 lần. Chất lưọng sản phẩm cũng vậy. Năm 1966, chỉ có 36,3% ngói loại A (so với ngói mộc). Năm 1973, tăng lên 60,3%: năm 1974 lên tới 67,4%. Gạch lá nem loại A cũng tăng từ 67,3% (năm 1966) lên 71,2% (năm 1973) và 75,08% (năm 1974).

Năm 1974, xí nghiệp được nhận cờ luân lưu của Chính phủ. Xí nghiệp được giao nhiệm vụ sản xuất loại ngói đặc biệt đòi hỏi chất lượng cao, loại ngói mũi hài (kiều thời Lý) đề lợp một công trình đặc biệt. Việc làm loại ngói này cũng xong trước thời gian quy định.

... đến nay 

Cả nước hoàn toàn độc lập, tự do. Người làm gạch, ngói hiểu nỗi thôi thúc của việc xây dựng đất nước. Đồng chí giám đốc xí nghiệp gạch ngói Đại Thanh không yên tâm khi thấy máy chế biến nọ chưa đạt mức công suất thiết lcế. Đồng chí đĩ hỏi nơi này, đi học nơi kia, về bàn với một công nhân bậc 6 tìm ra nguyên nhân. Họ nghĩ cẩch điều chỉnh, sửa chữa máy. Cả xí nghiệp hào hứng khi chiếc máy chế biến đất, trước đây, mỗi giờ chỉ cho 800 hoặc 900 viên ga-lét, nay 2.000, 2.500 viên.

Xí nghiệp coi trọng việc làm thêm nhiều gạch, ngói mộc để dự trữ cho mùa mưa, đề mùa nào cũng làm được gạch, ngói. Bên xí nghiệp là một sân cỏ rộng thoáng. Xí nghiệp đặt thêm ở đó ba máy dập gạch lá nem cơ động. Một mặt, điều chỉnh lao động, đưa bớt thợ ra làm ở đây; mặt khác, huy động thêm lực lượng gián tiếp. Mỗi người mỗi tháng làm thêm một số ngày. Xí nghiệp có nhiều gạch, ngói hơn để cán bộ, nhân viên có thêm thu nhập. Điều quan trọng là giành được thế chủ động. Năm nay có thề có nhiều ngày mưa. Xí nghiệp làm thêm kho dự trữ. Móng đã được đào. Thợ xây đã ra tay. Xí nghiệp làm thêm bốn hầm nửa ổ lò sấy, biến chiếc lò sấy thí nghiệm thành một lò sấy thật sự.

Xí nghiệp gạch ngói Đại Thanh không bẳng lòng với cái thế "ổn định tương đối", giẫm chân tại chỗ. Chính họ, công nhân và cán bộ xí nghiệp, luôn luôn tạo ra cái thế mất cân đối mới. Có thêm máy óập gạch lá nem, cóthêm gạch|mộcthì phải thêm khay, thêm xe, thêm hầm sấy, thêm kho dự trữ. Phải lấy thêm, phải đào tạo gấp công nhân. Rồi làm một lúc năm nhà ở nữa cho công nhân. Chỉ riêng việc tăng sản lượng ở máy chế biến cũng tạo nên thế mất cân đối ở các khâu sau. Bao việc mới đặt ra liên tiếp làm cho xí nghiệp vừa lo lại vừa mừng. Có vậy mới phân nào theo kịp yêu cầu của thời kỳ mới.

Và thế mất cân đối lớn hơn cũng bắt đầu xuất hiện. Vái cung cách quản lý khá thành thạo của xí nghiệp, với ý thức và năng lực lam chủ của công nhân được nàng cao, những cỗ máy nhào, máy ép, may dập cứ thấy chăm chậm thế nào... Xí nghiệp có yêu cầu đồi mới trang bị. Một hệ thống thiết bị làm ngói hoàn chỉnh hơn sắp chuyền về đây,có công suất lớn hơn, đạt hiêu quả kinh tế cao hơn.

Trần Minh Tần
Báo Nhân Dân, Số 7708, 12 Tháng Sáu 1975