Thứ Tư, 13 tháng 10, 2010

Hà Nội: Ðền Quán Thánh, danh thắng Thủ đô

Trong dịp Ðại lễ kỷ niệm, thành phố đã quyết định gắn biển 'Công trình 1000 năm Thăng Long-Hà Nội' cho đền Quán Thánh như tôn vinh biểu tượng của Thủ đô nghìn năm văn hiến.

Tương truyền, đền Quán Thánh có từ thế kỷ thứ 9, nằm ở phía nam sông Tô Lịch. Sau khi vua Lý Thái Tổ định đô năm 1010, mở rộng kinh thành, đã dời ngôi đền về tây bắc thành vị trí hiện nay. Ngôi đền là nơi thờ thần Huyền Thiên Trấn Vũ, một trong những ngôi đền nổi tiếng trong 'Thăng Long tứ trấn' của Hà thành xưa.

Trải qua thời gian, đền Quán Thánh đã được sửa chữa nhiều lần. Vào năm Ðinh Tỵ niên hiệu Vĩnh Trị 2 (1677), đời vua Lê Hy Tông, đền Quán Thánh được trùng tu tôn tạo tổng thể. Ðặc biệt, có pho tượng Huyền Thiên Trấn Vũ được triều đình cho đúc lại bằng đồng đen. Tượng cao hơn ba mét, chu vi tám mét. Tượng mặt vuông, mắt nhìn thẳng, râu dài, tóc xõa không đội mũ, mặc áo đạo sĩ, ngồi trên bục đá, tay trái bắt quyết, tay phải chống gươm có rắn quấn và chống lên lưng một con rùa... Ðây là một công trình nghệ thuật độc đáo, đánh dấu kỹ thuật đúc đồng và tài nghệ của dân ta cách đây ba thế kỷ. Bên cạnh đó, tại nhà bái đường còn một pho tượng nhỏ hơn, bằng đồng đen. Nhiều người cho rằng đây là tượng ông Trùm Trọng - người thợ cả đã chỉ huy việc đúc pho tượng Trấn Vũ xưa kia. Cùng đúc với tượng là quả chuông cao gần 1,5 m treo ở gác tam quan.

Bà Trần Lệ Thúy, Ban quản lý Di tích đền Quán Thánh cho biết: Ngôi đền này có từ 1000 năm nay, Ban quản lý Di tích đã rất coi trọng việc bảo tồn, cái gì hỏng thì tu tạo lại trên nền cái cũ, giữ nguyên giá trị cổ ngày xưa. Về kiến trúc, ngôi đền được làm hoàn toàn bằng gỗ, có rất nhiều hoành phi câu đối chạm trổ tinh xảo và có các bài thơ của các vị vua chúa ngày xưa đều được giữ gìn cho đến ngày hôm nay. Chỉ có cái nào bị hỏng nét thì chúng tôi cho sơn son thếp bạc lại. Còn những giá trị về nghệ thuật đúc đồng của ông cha ta ngày xưa thì vẫn được giữ nguyên cho đến ngày hôm nay.

Ngoài các pho tượng thể hiện nghệ thuật đúc đồng độc đáo, đền Quán Thánh còn nổi tiếng với vẻ đẹp của nghệ thuật chạm khắc gỗ. Trên các bộ phận kiến trúc bằng gỗ của ngôi đền, các đề tài như tứ linh, chim, cá, tùng, trúc, cúc, mai, lẵng hoa, bầu rượu, thanh gươm, cảnh sinh hoạt của trần gian và thượng giới... được chạm khắc một cách tinh xảo mang đậm phong cách nghệ thuật thời Lê. Không chỉ là một công trình có giá trị về mặt lịch sử và kiến trúc, đền Quán Thánh còn là nơi sinh hoạt tín ngưỡng văn hóa nổi tiếng của người dân Hà Nội xưa và nay.

Trang hoàng lại đền Quán Thánh mừng Ðại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, từ tháng 6-2009 đến tháng 7-2010, quận Ba Ðình, thành phố Hà Nội đã tiến hành tu bổ, tôn tạo di tích với tổng kinh phí đầu tư gần 14 tỷ đồng. Các hạng mục chính được tôn tạo gồm: hạ giải toàn bộ mái đền chính, lợp lại bằng ngói mũi hài phục chế, đắp lại các con giống, hoa văn trên mái; thay mới hệ thống cửa đi, cửa hồi; tu bổ lại mái, đắp chữ, câu đối của nghi môn; cải tạo lại cảnh quan sân vườn...

Bài và ảnh: Tiến Dũng
Báo Nhân Dân