Thứ Tư, 1 tháng 4, 2015

Cao Bằng: Miếu Quan Đế ở Bảo Lạc xuống cấp

Là một di tích mới được UBND tỉnh công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh năm 2014, nhưng hiện nay di tích Miếu Quan Đế (hay gọi là đền Quan Thánh Đế) đã xuống cấp trầm trọng và có nguy cơ bị hỏng hoàn toàn nếu không được tu sửa, tôn tạo kịp thời.

Miếu Quan Đế nằm trên địa bàn tổ 4, thị trấn Bảo Lạc (Bảo Lạc), được xây dựng khoảng thời Nguyễn. Miếu thờ Quan Vân Trường (còn gọi là Quan Vũ, Quan Công), một vị tướng thời kỳ cuối nhà Đông Hán vào thời Tam Quốc ở Trung Quốc. Miếu còn là nơi thờ hai trung thần thời hậu Lê là Nông Văn Khoan và Bế Nguyễn Hào. Nông Văn Khoan là “phiên thần” thời Lê Hiến Tôn, sắc phong triều hầu; Bế Nguyễn Hào là Sảng Quận công. Người dân thờ Quan Công ở hậu cung, hai vị trung thần thờ ở gian tiền đường. Cứ vào ngày mùng một, ngày rằm hằng tháng, bà con trong vùng lại đến thắp hương, cầu khấn.



Miếu được xây dựng theo kiểu “Nội công, ngoại quốc”, trước có tiền đường, sau là hậu cung, nối tiền đường và hậu cung là một khoảng sân, hai bên có dãy hành lang khép kín, có cửa vòm thông từ tiền đường đến hậu cung. Miếu Quan Đế xây bằng vật liệu gạch, mái lợp ngói máng (ngói âm dương), kết cấu vì kèo bằng gỗ.

Trải qua thời gian và do biến cố lịch sử và ý thức của con người, Miếu Quan Đế không còn giữ được hiện trạng như ban đầu. Các di vật trong di tích, như: trống, chuông, các bức hoành phi, câu đối đã bị mất. Hiện nay, miếu chỉ còn lại một bức hoành phi, 1 nửa câu đối.

Toàn bộ miếu đã xuống cấp trầm trọng, đổ nát, gian tiền đường hiện nay tuy vẫn còn nhưng đã xuống cấp nặng. Cột, vì, kèo, hoành đã mục nát và có nguy cơ đổ, sập. Theo bà Chung Thị Quy, 83 tuổi ở khu 3, thị trấn Bảo Lạc (là người được người dân khu phố tin tưởng giao cầm chìa khóa và quét dọn miếu) cho biết: Tết Ất Mùi vừa rồi, khi bà con đến thắp hương thì cửa chính của miếu làm bằng gỗ nghiến nhưng do lâu ngày mục gẫy đã đổ xuống đè một người, rất may người đó không bị thương nặng. 

Đi tiếp qua tiền đường là là khoảng sân rộng để đến gian hậu cung. Trước đây đi vào miếu phải qua gian tiền đường, sau đó theo lối hành lang cửa vòm (có mái che) ở hai bên rồi đi vào hậu cung. Hai dãy hành lang có hai cửa ngách thông ra ngoài. Một bên cửa là lối vào sân, cửa hành lang bên phải là thông ra bếp, cửa hành lang bên trái thông ra phòng của người coi miếu. Hiện nay cả hai bên đều không còn mái che, tường của hai hành lang đã bị bong tróc, nứt và sắp đổ. Bà con phải dùng cây để chống không cho đổ xuống sân.

Tường hành lang đi vào hậu cung đã nghiêng, đổ, bà con phải dùng cây để chống.
Tường hành lang đi vào hậu cung đã nghiêng, đổ, bà con phải dùng cây để chống.

Trước đây, hậu cung gồm 3 gian có chiều sâu 8 m, rộng 11,50 m, nền cao cách mặt sân 70 cm. Mái lợp ngói máng, liên kết bộ khung: vì, kèo, cột bằng gỗ hoa văn, câu đối và tượng thờ gồm có 3 tượng đất, giữa là tượng Quan Công mặt đỏ, râu dải, bên trái tượng Châu Xương - tướng quân đệ tử của Quan Đế, tay cầm thanh long đao và bên phải là tượng Quan Bình - con nuôi của Quan công. Trong gian hậu cung trước kia có cả trống và chuông. Nhưng do biến cố của lịch sử, chiến tranh và thời gian nên những di vật này đã bị mất, tượng thờ bị phá. Hậu cung bị xuống cấp trầm trọng, đổ nát. Đến năm 2006, người dân địa phương góp tiền, công sức tu sửa lại hậu cung, mái lợp phibrô xi măng, cột gỗ đơn giản, nền láng xi măng.

Miếu còn có những mảng trạm khắc, họa tiết trang trí, câu đối bằng chữ Hán đẹp, tinh xảo cũng đã bị bong, tróc, hư hại nghiêm trọng.

Miếu Quan Đế là di tích lịch sử văn hóa tín ngưỡng, là nơi giao thoa về văn hóa nằm ở trung tâm thị trấn Bảo Lạc, là nơi người dân, du khách thập phương đến tham quan, chiêm ngưỡng. Ngày 30/12/2013, UBND tỉnh có Quyết định số 2409/QĐ-UBND công nhận Miếu Quan Đế là Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh. Việc được công nhận là Di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh đã đáp ứng được lòng mong mỏi của bà con địa phương. Tuy nhiên, hiện nay miếu đã xuống cấp trầm trọng và tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây nguy hiểm cho bà con, du khách đến thắp hương, tham quan. Bà con rất mong sớm được tỉnh hỗ trợ kinh phí để tu sửa, nâng cấp miếu Quan Đế, xứng đáng là di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh.

Minh Hòa
Báo Cáo Bằng